:


'

" ", . (26/8/2012)

 

 
 
 
 

 

 

ΤΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ ΤΟΥ ΚΑΘΥΣΤΕΡΗΜΕΝΟΥ ΜΥΚΟΥ ΠΟΝΟΥ ΚΑΙ ΟΙ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΤΟΥ

Του Παναγιτη Κονομρα
BSc, MSc Μεγιστοποηση Απδοσης Αθλητν - Εργοφυσιολογα
Γυμναστ Κ20 ΠΑΕ Πανθρακικο

Αρκετο ερευνητς χουν αποφανθε πως, μεταξ των διαφρων ειδν μυκς σσπασης, η κκεντρη σσπαση υψηλς ντασης εναι αυτ που προκαλε το μεγαλτερο μυκ τραυματισμ, ιδιατερα σε μυς που δεν χουν συνηθσει σε αυτο του εδους τη σσπαση.

Το μγεθος του μυκο τραυματισμο, εξαρτται απ το εδος της σκησης και την νταση της σκησης, τη φυσικ κατσταση των ασκουμνων και τη διατροφ τους.

νας μεγλος αριθμς κινσεων σε πολλ αθλματα πως ποδσφαιρο, μπσκετ, πολεμικς τχνες, μαραθνιος, ορειβασα απαιτον ανπτυξη δναμης μσα απ κκεντρες συσπσεις. Επσης, το κατβασμα ενς βρους, το τρξιμο σε κατηφρα καθς επσης και κμψεις και οι κοιλιακο περιλαμβνουν επσης κκεντρες συστολς. Σε αγωνσματα του στβου, πως για παρδειγμα στα λματα και στις ρψεις, οι αθλητς εκτελον πλειομετρικ σσπαση μρος της οποας αποτελε η κκεντρη φση.

Το ποδσφαιρο εναι να θλημα διαλειμματικς μορφς κατ το οποο υπρχουν περοδοι χαμηλς (τζκινγκ, περπτημα) καθς και υψηλς ντασης (σπριντ, κεφαλι, σουτ, τκλιν). Κατ τη διρκεια ενς αγνα ποδοσφαρου η μση τιμ της καρδιακς συχντητας εναι ση με το 85% της μγιστης και το 75% περπου της μγιστης πρσληψης οξυγνου (VO2max), εν η μγιστη νταση μπορε να φθσει στο 98% της μγιστης καρδιακς συχντητας.

Σχεδν αμσως μετ την ναρξη του αγνα ενεργοποιεται η γλυκλυση των μυν και σχηματζεται το γαλακτικ οξ, η συγκντρωση του οποου στο αμα αποτελε νδειξη της ενργειας που χει παραχθε κατ τη διρκεια ενς ποδοσφαιρικο αγνα. χει διαπιστωθε πως σο υψηλτερο εναι το εππεδο απδοσης,τσο μεγαλτερη εναι η παραγωγ γαλακτικο οξως κατ την διρκεια του αγνα. Η συγκντρωσ του κυμανεται απ 2 ως 14 mM.
Η συνολικ απσταση που καλπτει νας ποδοσφαιριστς σε να παιγνδι εναι περπου 9 ως 12 χλμ. και αντιστοιχε σε περπου 1350 προσπθειες δρομικς επιβρυνσης (τρξιμο), συμπεριλαμβανομνων 220 σπριντ, εν το μοτβο των αγωνιστικν κινσεων αλλζει αν 4-6 δευτερλεπτα κατ τη διρκεια του αγνα.

Με βση λοιπν αυτ τα δεδομνα μπορομε να ισχυρισθομε τι πρκειται για να αρκετ απαιτητικ αγνισμα απ πλευρ φυσικν ικανοττων.

Τα πολλ λματα, οι απτομες αλλαγς κατεθυνσης αποδεικνουν πως το ποδσφαιρο απαιτε την ανπτυξη δναμης μσα απ ισχυρς κκεντρες συσπσεις, οι οποες προκαλον μυκ τραυματισμ ο οποος κλινικ εκδηλνεται συχν με πνο και οδημα μα περισστερες ημρες μετ την αγωνιστικ δραστηριτητα.

Η κκεντρη σκηση, προκαλε τραυματισμ των σαρκομερων και του κυτταροσκελετο, των συστατικν που βοηθον στην παραγωγ δναμης, καθς και της μεμβρνης των μυκν ινν, εν παρατηρεται και δυσλειτουργα στη διαδικασα διγερσης και σσπασης των μυκν ινν με αποτλεσμα την απλεια δναμης.

O μυκς τραυματισμς απ την κκεντρη σκηση εξαρτται απ την κταση της διτασης του μυ και σμφωνα με αυτ τα πιο δυνατ σαρκομρια ασκον μεγαλτερη πεση απ αυτ που μπορον αντξουν στα λιγτερα ανθεκτικ σαρκομρια του μυοινιδου της μυκς νας. Τα αδνατα αυτ σαρκομρια που χουν μικρτερες δυναττητες διτασης κατ τη διρκεια της μυκς σσπασης, και ιδιατερα της κκεντρης δχονται μεγαλτερη επιβρυνση με αποτλεσμα να δημιουργεται μια προοδευτικ υπερδιτασ τους.

Απ ρευνες που χουν χρησιμοποισει τη μεθοδολογα της ηλεκτρομυογραφας προκπτει πως κατ την πλειομετρικ συστολ επιστρατεονται λιγτερες μυκς νες για τη παραγωγ δναμης σε σχση με την μειομετρικ. Μλιστα, πιστεεται πως ισχει η επιλεκτικ ενεργοποηση των μυκν ινν, δηλαδ, ενεργοποιονται πρτα οι νες ταχεας συστολς και πειτα οι νες βραδεας συστολς.
Οι νες αυτς χουν μεγαλτερη προδιθεση σε βλβη επειδ οι Ζ ζνες τους, που εναι ο πιο αδναμος κρκος μεταββασης της δναμης, εναι πιο λεπτς και αδνατες απ τι στις νες βραδεας συστολς. Οι νες ταχεας συστολς χουν μεγαλτερη πρθεση σε βλβη επειδ οι Ζ ζνες τους, που εναι ο πιο αδναμος κρκος μεταββασης της δναμης, εναι πιο λεπτς και αδνατες απ τι στις νες βραδεας συστολς. Ο τραυματισμς των μυονιδων αυξνεται προοδευτικ 1-3 μρες μετ την εκτλεση της κκεντρης σκησης.

Πιο συγκεκριμνα, προκαλεται μα γργορη και προοδευτικ αυξανμενη διεσδυση κυττρων του ανοσοποιητικο συστματος, κυρως λευκοκυττρων, η οποα εξελσσεται παρλληλα με την επιδιρθωση και αναγννηση του μυκο ιστο. Η αλλοωση του σαρκοπλασματικο δικτου εναι υπεθυνη για τη διαρρο ιντων ασβεστου στο σαρκπλασμα τα οποα προκαλον ενεργοποηση των πρωτεολυτικν μονοπατιν, τα οποα συμβλλουν στο μυκ καταβολισμ και μεινουν ακμα περισστερο την λειτουργικτητα του μυ.

Η ασκησιογενς αυτ φλεγμον αποτελεται απ σνθετες βιοχημικς διαδικασες και στοχεει στην απομκρυνση των νεκρωτικο ιστο και των πρωτενικν και λλων υπολειμμτων της διαδικασας αυτς, και στην επιδιρθωση του τραυματισμνου μυκο ιστο και του περιβλλοντς του. Η οξεα ασκησιογενς φλεγμον τερματζεται μετ απ μερικς ημρες, ταν και η τραυματισμνη περιοχ καθαρζεται πλρως και αρχζει η φση επολωσης. Κατ τη φση αυτ, ο αριθμς των ουδετερφιλων μεινεται σημαντικ.

Η σκηση που προκαλε μυκ τραυματισμ συνδεται με συμπτματα πως την παροδικ μεωση στην παραγμενη ισχ κατ τη μυκ προσπθεια, στο ερος κνησης των αρθρσεων, καθς και την εμφνιση οιδματος στην τραυματισμνη περιοχ. Τα συμπτματα αυτ διαρκον για αρκετς ημρες μετ την σκηση.

Ο πνος εκδηλνεται τις επμενες ρες μρες και αποτελε το φαινμενο του καθυστερημνου μυκο πνου (DOMS). Το φαινμενο αυτ συνοδεεται απ την αξηση κποιων βιοχημικν δεικτν στην κυκλοφορα του αματος, εν εναι και εμφανς η μεωση της απδοσης πειτα απ την εμφνιση του φαινομνου. Η πτση της μυκς δναμης μπορε να κυμανθε απ 20 ως 60% σε σγκριση με τις τιμς πριν την σκηση. Σε μελτες διαπιστθηκε αξηση της κρεατινικς κινσης (CK), αξηση των συστατικν του κολλαγνου (η υδροξυπρολνη και η υδροξυλισνη χρησιμοποιθηκαν ως δεκτες).

Η πλειομετρικ σκηση που θα ακολουθσει στο μλλον θα προκαλσει μικρτερου μεγθους μυκ καταστροφ και μυκ πνο, λγω μεταβολν και προσαρμογν που προκαλονται στο νευρικ σστημα, στο συνδετικ ιστ καθς και στα μυκ κτταρα.


ΝΕΥΡΙΚΕΣ ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ: Η πλειομετρικ σκηση που γνεται για πρτη φορ προκαλε βλβη σε να μικρ αριθμ μυκν ινν ταχεας συστολς. Κατ την επακλουθη πλειομετρικ σκηση επιστρατεονται κινητικς μονδες ταχεας και βραδεας συστολς και αυξνεται ο συγχρονισμς δραστηριοποησης τους. τσι λοιπν η επιβρυνση κατανμεται σε μεγαλτερο αριθμ μυκν ινν με αποτλεσμα να προκαλεται μικρτερη βλβη σε επακλουθη πλειομετρικ σκηση.

ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ ΣΥΝΔΕΤΙΚΟΥ ΙΣΤΟΥ: Μυκ βλβη στερα απ μια αρχικ πλειομετρικ σκηση συνεπγεται με αποδιοργνωση των ελαστικν στοιχεων του μυς και απλεια της ακεραιτητας των μυονιδων. Με επακλουθη πλειομετρικ προπνησηπροκαλεται ανπλαση του συνδετικο ιστο που με τη σειρ του οδηγε σε μεωση της μυκς βλβης και του καθυστερημνου πνου.

ΚΥΤΤΑΡΙΚΕΣ ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ: Αποτλεσμα της πλειομετρικς σκησης εναι η αποδιοργνωση της κυτταρικς μεμβρνης, σαρκελημα, και ορισμνων σαρκομερων. Μετ τη προπονητικ προσαρμογ το σαρκελημα δυναμνει, απομακρνει τα κατεστραμμνα σαρκομρια και προσθτει να κατ μκος των μυονιδων. τσι λοιπν ο μυς προστατεεται πλον, επιμηκνεται και λειτουργε σε μεγαλτερα μκη χωρς βλβη του ιστο.


ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΑΝΑΛΗΨΗΣ

Καταστροφς τσο στον μυκ, σο και στον συνδετικ ιστ που προκαλονται απ την κκεντρη σκηση ενδχεται να χουν ως αποτλεσμα μεταβολς στη μυκ λειτουργα και τη μηχανικ συμπεριφορ των αρθρσεων. Ο πνος που προκαλεται σε συνρτηση και με διφορους μηχανισμος του οργανισμο που ενεργοποιονται για να προστατεσουν τον ασκομενο, χουν ως αποτλεσμα σημαντικ μεωση της αθλητικς απδοσης, εν σως να χρειαστε για νταξη του ασκομενου σε πργραμμα χαμηλτερης ντασης και γκου προπνησης απ αυτ που απαιτεται. Υπρχουν τρποι να βοηθσουμε τον οργανισμ του ασκομενου να μεισει το μγεθος του μυκο τραυματισμο και τον χρνο ανρρωσης με τις παρακτω τεχνικς ανρρωσης:

Φυσιοθεραπευτικς παρεμβσεις

α) Προθρμανση, διατατικς ασκσεις και μασζ: Σε μελτες βρθηκε πως η προθρμανση και μα συνεδρα μασζ 15 λεπτν προκλεσε μικρτερη μυκ ευαισθησα, μικρτερη απλεια μυκς δναμης και μεγαλτερη δυναττητα κμψης της ρθρωσης του αγκνα στερα απ την εκτλεση ενς πρωτοκλλου κκεντρης σκησης για τους καμπτρες μες του αγκνα. Μια λλη μελτη δεχνει τι οι παθητικς διατσεις οι οποες εφαρμζονται πριν την κκεντρη σκηση, μεινουν την δρση του ανοσοποιητικο καθς προστατεουν τον μυ απ τον μυκ τραυματισμ.

β) Ξεκοραση σκηση πιας μορφς: Μσω της ακινητοποησης ενισχεται η επουλωτικ ικαντητα του μυκο ιστο, μεινεται ο σχηματισμς ουλδους ιστο και παρατηρεται αναγννηση των σαρκομερων. Η ελαφρς μορφς σκηση και η ακινητοποηση προκλεσε γρηγορτερη επανκτηση της δναμης.

γ) Κρυοθεραπεα και συμπεση: Η συγκεκριμνη θεραπεα ανακουφζει απ τον καθυστερημνο μυκ πνο. Επσης θεραπεα με ειδικ μανκια συμπεσης για διστημα 5 ημερν, μεωσε την ασθηση του πνου, του οιδματος και της δυσκαμψα. Mασζ με πγο, διρκειας 15 λεπτν αμσως μετ την σκηση, 24 ρες 48 ρες μετ, βρθηκε αναποτελεσματικ. Θεραπεα με συμπεση διαλειμματικο τρπου, αμσως μετ απ πλειομετρικ σκηση στους καμπτρες μες του αγκνα και για τις επμενες 5 ημρες, εχε θετικ αποτελσματα στη μεωση της δυσκαμψας και του οιδματος .

δ) Μασζ: Το μασζ εναι μια ευρος διαδεδομνη μθοδος θεραπεας του μυκο πνου στους αθλητς και πολλο αθλητς εναι πεπεισμνοι τι μεινει τον μυκ πνο. Σε μια ρευνα εφρμοσαν μασζ 2 ρες μετ την κκεντρη σκηση και εχε ως αποτλεσμα την σημαντικ μεωση της ασθησης του μυκο.

Διατροφικς μθοδοι

α) Η πρσληψη υδατανθρκων σε υψηλς ποστητες αμσως μετ και για 3 μρες μετ απ κκεντρη σκηση αυξνει τις ενδοκυτταρικς αποθκες υδατανθρκων. Απ τη βιβλιογραφα συστνεται 1,5 g/kg σωματικο βρους υδατνθρακες τα πρτα 30 λεπτ μετ την σκηση. Συστνεται επσης χοργησηαντιοξειδωτικν πριν απ την πλειομετρικ προπνηση, διτι περιορζεται το μγεθος μυκς φλεγμονς και μεινεται ο καθυστερημνος μυκς πνος.