:


'

" ", : . , – (12/2/2010)

Αναμφισβτητα το ποδσφαιρο παζεται περισστερο απ οποιοδποτε λλο θλημα στον κσμο και αποτελε το πιο δισημο σπορ σε 135 χρες, (15) με πνω απ 120 εκατομμρια εγγεγραμμνους φορες (Εkblom, 1986). Ωστσο θεωρεται να πολ σκληρ θλημα λγω της μεγλης νευρικς και ψυχικς ντασης στην οποα υπκεινται οι ποδοσφαιριστς, επειδ οι αγνες διεξγονται σε συνθκες ντονης συναισθηματικς διγερσης και συνεχος εναλλασσμενης ατμσφαιρας του παιχνιδιο,(16) λγω των συχνν προπονητικν επιβαρνσεων, πως και εξαιτας των συχνν τραυματισμν κατ την διρκεια των αγνων. Μλιστα αναφρεται τι οι φυσιολογικς αλλαγς που παρατηρονται κατ τη διρκεια ενς ποδοσφαιρικο αγνα πως η αξηση της καρδιακς συχντητας, η αυξημνη αναπνευστικ λειτουργα, η παραγωγ ιδρτα, η αξηση της πεσης του αματος και η αυξημνη διγερση του ατμου προκαλονται απ την ντονη συναισθηματικ πεση. (3) Η κατανηση λοιπν της σχετικς συμμετοχς των διαφρων μηχανισμν στην παραγωγ της ολικς ενργειας κατ την μυκ προσπθεια εναι απαρατητη τσο για την προπονητικ μθοδο που θα ακολουθηθε, η οποα θα πρπει να αποσκοπε στην αξηση της αερβιας και αναερβιας ικαντητας καθς και την αξηση της δναμης, (2) σο και για την διατροφικ υποστριξη. Η σωστ και συστηματικ προπνηση κτω απ την επβλεψη του προπονητ πλαισιωμνη απ κατλληλη διατροφ αποτελε το κλειδ στον πρωταθλητισμ. Η σημασα της σωστς διατροφς και της προπνησης στον αθλητισμ εναι εμφανς, αφο ο αθλητς θα πρπει να εναι κατλληλα εφοδιασμνος με ενργεια τσι στε να μπορε να αντεπεξλθει στην νταση και τη διρκεια του αγνα και των προπονσεων και εναι ακμα πιο σημαντικ στο ποδσφαιρο που δεν εναι να απλ θλημα αλλ αποτελε τρπο ζως λγω των ωρν ενασχλησης.(11) Συνοπτικ μπορομε να πομε τι η σωστ διαιτητικ αγωγ, σε συνδυασμ πντα με τη σωστ προπονητικ διαδικασα συμβλλει :(α) Στη μεγιστοποηση της αθλητικς απδοσης (β) Στην αξηση της αντοχς τσι στε να μπορε ο αθλητς να αντεπεξλθει σε αγνες υψηλς ντασης και μεγλης διρκειας. (γ) Στη βελτωση της ετοιμτητας και της εγργορσης του αθλητ. (δ) Στην επαρκ αξηση του μυκο γκου (ε) Στην προφλαξη απ τυχν κακσεις κατ τη διρκεια της σκησης και (στ) Στη γρηγορτερη επολωση τυχν τραυματισμν  

Οι κινσεις που εμφανζουν αυξημνο κνδυνο τραυματισμν εναι το τκλιν και το μαρκρισμα του αντιπλου, καθς και τα sprint, το σουτρισμα, οι κεφαλις και οι πτσεις στο δαφος. (2,7,8) Οι τερματοφλακες εμφανζουν το μικρτερο ποσοστ τραυματισμν (9%), εν οι αμυντικο και οι μσοι το μεγαλτερο ποσοστ (36%).(8) Διφοροι ερευνητς υποστηρζουν τι σο αυξνεται το εππεδο των ποδοσφαιριστν αυξνεται αντστοιχα και το ποσοστ τραυματισμν, με αποτλεσμα οι elite ποδοσφαιριστς να εναι πιο επιρρεπες σε τραυματισμος. (6)

Η χρονικ περοδος που συμβανουν τα περισστερα ατυχματα εναι το πρτο 15λεπτο ενς αγνα που οι μες των αθλητν δεν χουν προσαρμοστε πλρως στην νταση του αγνα καθς και το τελευταο 15λεπτο (2, 7, 8) που χουν εξαντληθε τα αποθματα του οργανισμο σε υδατνθρακες και υπρχει λλειψη ηλεκτρολυτν λγω απλειας αυτν μσω του ιδρτα. Σε αυτς τις καταστσεις οι αθλητς παρουσιζουν συμπτματα κπωσης, νευρικτητας και μειωμνη απδοση με αποτλεσμα να αυξνονται οι τραυματισμο λγω κινητικν δυσλειτουργιν. (2)

Αυξημνος μως εναι και ο κνδυνος τραυματισμν σε θερινς περιδους σε σχση με τους χειμερινος, αφο οι συνθκες αντιστοιχον σε κλμα ξηρ και με αυξημνη υγρασα. (5, 7) Το γεγονς εξηγεται μσω της αξησης της κεντρικς θερμοκρασας του σματος και κατ επκταση της αυξημνης απλειας υγρν και ηλεκτρολυτν μσω του ιδρτα. Επσης αναφρεται τι ο κνδυνος των τραυματισμν εναι μεγαλτερος κατ τη διρκεια του αγνα σε σχση με τις προπονσεις, εν ταν η ομδα χνει, ο κνδυνος εναι σχεδν διπλσιος. Αντθετα δεν παρουσιζεται καμα διαφορ μεταξ αγνων και φιλικν παιχνιδιν. (6)Με λγα λγια η σωστ διατροφ στοχεει στη βελτωση της φυσικς κατστασης γενικτερα και στην αποφυγ γργορη επολωση τραυμτων.  Η ανεπαρκς διατροφικ κλυψη και η λλειψη κρια ηλεκτρολυτν, συνδεται μεσα με την αυξημνη εμφνιση τραυματισμν κατ τη διρκεια αγνων ποδοσφαρου. Το 50-60% των τραυματισμν κατ τη διρκεια αγνων στην Ευρπη, πραγματοποιονται στο ποδσφαιρο (οι πιο συχνο τραυματισμο αφορον τα πδια ,το μηρ, τους αστραγλους και τα γνατα). (8,15, 5)  

Λανθασμνη διατροφικ αγωγ προπνηση συνδυασμς αυτν μπορε να οδηγσει σε αντθετα αποτελσματα, δηλαδ ανεπαρκ κλυψη των απαιτσεων σε θρεπτικ συστατικ, κπωση, αδυναμα, ανεξλεγκτη απλεια σωματικο βρους και κατ` επκταση μεωση της αθλητικς απδοσης.

Η χρση συμπληρωμτων που επιλγεται απ πολλος αθλητς σε ττοιες περιπτσεις επιλει σως προσωριν την εμφνιση των παραπνω προβλημτων, χωρς ωστσο να επιλει το πρβλημα, καθς φανεται τι η απορρφηση των θρεπτικν συστατικν που περιχονται στα συμπληρματα εναι ελχιστη σε σχση με την απορρφηση απ τις κανονικς τροφς.

Μπορομε λοιπν να πομε τι η διατροφ των elite ποδοσφαιριστν δε διαφρει ποιοτικ κατ πολ απ τη διατροφ των μη αθλομενων. Η μεγαλτερη διαφορ γκειται στην ποστητα των τροφν, αφο οι ποδοσφαιριστς αλλ και οι λλοι αθλητς χουν πολ αυξημνες ανγκες σε θρεπτικ συστατικ γιατ εκτς απ την ενργεια για τις καθημερινς λειτουργες του οργανισμο, πρπει να καλψουν και τις επιπρσθετες απαιτσεις σε ενργεια για τους αγνες και κυρως για τις προπονσεις, αφο ο χρνος που καταναλνεται για αυτς εναι πολ μεγλος σε σχση με τον χρνο που οι αθλητς αφιερνουν για τους αγνες. Εναι ανγκη η ημερσια επαρκς διαιτητικ κλυψη των αθλητν να γνεται χι μνο με βση το αγνισμα στο οποο συμμετχουν αλλ και με το τπο και την διρκεια της προπνησης. (14)

Οι βασικς ανγκες διατροφς που δημιουργονται κατ την ντονη αθλητικ δραστηριτητα, αφορον κυρως τους υδατνθρακες, που αποτελον την κρια πηγ ενργειας για την σκηση, πως επσης το νερ και τους ηλεκτρολτες, καθς αυτ εναι που χνονται σε μεγλες ποστητες με τον ιδρτα. Τα λλα θρεπτικ συστατικ πως λπη, πρωτενες, μταλλα, ιχνοστοιχεα και βιταμνες εναι επσης πολ σημαντικ για την διατροφ των αθλητν αλλ μπορον πιο εκολα να καλυφθον απ μια ισορροπημνη διατροφ.

Τελικ, η διατροφικ παρμβαση σε συνδυασμ με κατλληλες προπονητικς τεχνικς μπορε να οδηγσει σε πολυριθμες βελτισεις της αθλητικς απδοσης, πως βελτωση των φυσικν ικανοττων του αθλητ, καλτερη προστασα ναντι στους τραυματισμος, γρηγορτερη θεραπεα των πληγν και πιο σντομη αποκατσταση, διατρηση μιας σταθερς αθλητικς απδοσης τσο ποιοτικ σο και ποσοτικ, καλτερη δυναττητα να διατηρηθε να ισχυρ παιχνδι μακρς διαρκεας, αξηση της αντοχς και κατλληλη μυκ αξηση. (4) ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 1. NUTRITION AND ATHLETIC PERFORMANCE : Medicine & Science in Sports & Exercise,2000 by the American College of Sports Medicine, the American Dietetic Association and the Dietitians of Canada: 2130-2145 2. REILLY T. and GILBOURNE D. : Science and football : a review of applied research in the football codes. JOURNAL OF SPORTS SCIENCES, 2003: 21: 693-705. 3. T. McMORRIS and J. GRAYDON: “The Effect of Exercise on Cognitive Performance in Soccer- Specific Tests”. Journal of Sports Sciences, 1997, 15: 459-468. 4. J. BERGSTROM, E. HERMANSEN and B. SALTIN: “Diet, Muscle Glycogen and Physical Performance”. Acta Physiologica Scandinavica, 1991, 71: 140-50. 5. ALBRIGHT J. et al, (American Orthopaedic Society for Sports Medicine): Injury patterns in big ten conference football. THE AMERICAN JOURNAL OF SPORT MEDICINE, 2004: 32(6): 1394-1404 6. EKSTRAND J., WALDEN M., HAGGLUND M., : Risk for injury when playing in a national football team, 2004: 14: 34-38. 7. MEYERS M., BARNHILL B.S., (American Orthopaedic Society for Sports Medicine): Incidence, causes, and severity of high school football injuries on field turf versus natural grass. THE AMERICAN JOURNAL OF SPORT MEDICINE, 2004: 32(7): 1626-1637 8. ARNASON A. et al (American Orthopaedic Society for Sports Medicine): A prospective video- based analysis of injury situations in elite male football. THE AMERICAN JOURNAL OF SPORT MEDICINE, 2004: 32(6): 1459-1465 9. ΣΤΑΥΡΟΣ ΧΑΝΤΖΟΣ: Σγχρονη Αθλητιατρικ. Ιατρικς Εκδσεις ΛΙΤΣΑΣ 1993 10. PETER KONOPKA: Διατροφ και θληση. Eκδσεις ΣΑΛΤΟ 1996 11. ΚΕΛΛΗΣ ΣΠΥΡΟΣ : Φυσικ Κατσταση, Ταχυδναμη (στο επαγγελματικ και ερασιτεχνικ ποδσφαιρο). Εκδσεις ΣΑΛΤΟ 1995 12. Ν. ΑΣΠΙΩΤΗΣ: Αθλητικ Φυσιολογα. Εκδσεις ΣΑΛΤΟ, Θεσσαλονκη 1982 13. Β. Κ. ΜΟΥΓΙΟΣ: Βιοχημεα της σκησης, 1996 14. Κ. Ν. ΠΑΥΛΟΥ: Διατροφ – Φυσιολογα και θληση. Copyright Δρ. Κωνσταντνος Παλου, Αθνα 1992. 15. DANIEL D. ARNHEIM: Modern Principles of Athletes training 1989, Seventh edition 16. ΝΤΙΜΟΦ Ε. : Αθλητικ διατροφ. Εκδσεις ΣΑΛΤΟ, 1989.